CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu bugün Memleketler arası Çalışma Örgütü nün bir raporunda Türkiye nin Kurtköy travesti madenlerdeki ölümcül kazalarla ilgili bilgi vermediğinin belirtildiğini açıkladı Memleketler arası Çalışma Örgütü ILO Uzmanlar Komitesi nin 19 Ekim de yayınladığı Madenlerde Güvenlik ve Sıhhat Sözleşmesi nin Türkiye de uygulanmasına ait Kurtköy travestileri bilgi notunda hükümetin 2017 yılında madencilik kesiminde 86 ölümlü iş kazası olduğuna dair beyanı hatırlatıldı ve Komite Hükümet in tüm bölümler ve işyerlerinde mevtle sonuçlanan iş kazaları dahil olmak üzere Travesti Kurtköy iş kazalarının sayısı hakkında detaylı bilgi vermeye devam etmesini istemektedir denildi Bilgi notunda Komite Hükümeti taraf olunan kontratlara tam ahenk sağlamaya çağırmıştır tabirleri kullanıldı
CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu bugün Sivas ta CHP nin düzenlediği Belediye Liderleri Çalıştayı nda Bartın daki maden faciası ile ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü Bu örgütün üyesiyiz 2015 yılında 176 sayılı Madenlerde Güvenlik ve Sıhhat bahisli ILO kontratını imzalamışız Bu mukavelenin gerektirdiği hiçbir şeyi yapmamışız Artık milletlerarası komite diyor ki Bana ne için bilgi vermiyorsun Bilgi verilmemiş Altına imza attın gereğini yerine neden getirmiyorsun diyor Gereğini yerine getirmemiş Ölümcül kazalar olunca bana bilgi vereceksin neden bugüne kadar bilgi vermedin bana bilgi vermeyi sana tekrar hatırlatıyorum diyor dedi
ILO Uzmanlar Komitesi nin Madenlerde Güvenlik ve Sıhhat Sözleşmesi nin Türkiye de uygulanmasına ait görüşlerin yer aldığı ve CHP Genel Lideri Kılıçdaroğlu nun kelamını ettiği bilgi notu 19 Ekim de yayınlandı Bilgi notunda Türkiye nin İş Güvenliği ve Sıhhati Mukavelelerini uygulamasına ait Uzmanlar Komitesi nin 2018 2022 yılı raporlarından müşahedeler ve direkt talepler bir ortaya getirildi
ILO nun yayınladığı bilgi notunda öne çıkanlar şöyle
‘Hükümetin bilgi vermemesini korkuyla kaydetmektedir’
Türkiye ayrıyeten 176 sayılı Madenlerde Güvenlik ve Sıhhat ILO Mukavelesini de 2015 yılında onaylamıştır ILO onaylanan kontratların üye ülkeler tarafından uygulanmasını kendine has bir kontrol düzeneği aracılığıyla takip etmektedir
Komite evvelki yıllarda Hükümet in Ulusal Personel Sıhhati ve Güvenliği İSG Siyaseti ve Ulusal Aksiyon Planı 2014 18 in gözden geçirilmesine yeni ISG siyaseti ve programının hazırlanması ve kabul edilmesine ve en yüksek temsil seviyesine sahip patron ve personel örgütleriyle yapılan istişarelere ait bilgi sunmasını talep etmiştir Komite Kurul un şimdi kurulmamış olmasını ve Hükümet in şuranın oluşumu ve İSG ile ilgili misyonlarına ait bilgi vermemesini korkuyla kaydetmektedir Komite ayrıyeten Hükümet in Ulusal İSG Siyaseti ve Ulusal Aksiyon Planı 2014 2018 in gözden geçirilmesine ve yeni siyaset ve programın kabul edilmesinde kaydedilen ilerlemelere ait bilgi vermediğini kaydetmektedir
Komite ayrıyeten Hükümet in müteakip devir için yeni İSG siyaseti ve programının hazırlanması ve kabul edilmesi hakkında bilgi sağlamasını talep etmektedir Komite Hükümet in en yüksek temsil seviyesine sahip patron ve emekçi örgütleriyle bu hususta yapılan istişareler hakkında bilgi vermesini bir defa daha talep etmektedir
İş kazaları hakkında bilgi
Komite Hükümet in 2017 yılında inşaat kesiminde 587 ölümlü iş kazası ve madencilik bölümünde ise 86 ölümlü iş kazası olduğuna dair beyanını dertle kaydetmektedir Komite Hükümet in başta metal madencilik ve inşaat dalları ve emekçilerin makine kullandığı yerler olmak üzere emekçilerin bilhassa risk altında olduğu kesimler ve işyerlerinde iş kazalarını azaltmak üzere tedbirler almaya devam etmesini istemektedir Komite Hükümet in tüm bölümler ve işyerlerinde mevtle sonuçlanan iş kazaları dahil olmak üzere iş kazalarının sayısı hakkında detaylı bilgi vermeye devam etmesini istemektedir
Sözleşmelere tam uyum
Komite 2021 yılındaki izleme raporu ve 2019 2020 direkt talep raporlarında 2018 tarihli 703 Sayılı Kanun Kararında Kararname ile kabul edilen İSG Maddesi’nin 13 1 kısmında yer alan Tehlike önemli yakın ve kaçınılmaz ise tabirindeki kaçınılmaz sözünün çıkartılmasını talep etmiş bu formda Hükümeti taraf olunan kontratlara tam ahenk sağlamaya çağırmıştır Münasebetiyle Komite Hükümet i ulusal mevzuatta yahut düzenlemelerde personellerin güvenlikleri yahut sıhhatleri açısından yakın ve önemli tehlike olduğunu düşünmek için geçerli nedenleri olması durumunda veya maden çalışanlarının durumunda makul münasebetlere dayanarak önemli tehlike oluşturduğu izlenimini veren şartlar ortaya çıktığında kendilerini tehlikeden kurtarma hakkına sahip olmasını sağlayarak 155 sayılı Sözleşme nin 13 ve 19 f Unsurları 167 sayılı Sözleşme nin 12 1 Hususu ve 176 sayılı Sözleşme nin 13 1 e Unsurunu tam olarak yürürlüğe koymak için gereken tedbirleri almaya teşvik etmektedir Komiteye nazaran bilhassa madenlerde çalışanların kendilerini tehlikeden uzaklaşma haklarını sağlamak için kaçınılmaz bir tehlike tespit etmeksizin önemli ve yakın tehlikelerden kaçınma hakkına sahip olması bir an evvel kanunen teminat altına alınmalıdır
Komitenin 2019 ve 2020 direkt talep raporuna nazaran 2018 yılında İSG alanında 12 bin 649 teftiş yapıldığı ve bunların 974’ü madencilikte gerçekleştirildiği kaydedilmiştir 2019 yılında ise madencilik bölümünde yalnızca 152 kontrol yapıldığı belirtilmiştir Komite Hükümet in 2019 yılındaki İSG teftiş sayılarında yaşanan yüzde 75 lik düşünün nedenini belirtmesini ve madencilik dalı ve emekçileri altyüklenici pozisyonundaki işyerleri de dahil olmak üzere tüm işyerlerinde gerçekleştirilen İSG teftişleri ve kayda geçirilmiş iş kazaları ve hastalıkları hakkında istatistik sağlamaya devam etmesini talep etmektedir Bu bahiste bilgi bulunmadığı takdirde Komite Hükümet in iş teftiş heyeti vazifelileri ile patronlar ve emekçiler yahut bunlara ilişkin örgütler ortasında iş birliğinin sağlanması hedefiyle mevcut düzenlemeler hakkında bilgi vermesini talep etmektedir
İş kazaları oranıyla ilgili ilerleme hakkında bilgi
Komite 2018 direkt talep raporunda Hükümetin Ulusal Siyaset Evrakı ve 2014 2018 Aksiyon Planı ndaki madencilik kesimindeki iş kazalarının oranını her yıl yüzde 3 oranında azaltma performans göstergesi ile madenlerde çökme patlama ve öteki nedenlere bağlı kazaların önlenmesi hareket unsuruna atıfta bulunarak Hükümetten madenlerde güvenlik ve sıhhat siyasetini periyodik olarak gözden geçirmek için alınan tedbirler ve bu bağlamda patron ve personel örgütleriyle üçlü Ulusal İSG Kurulu bağlamında dahil olmak üzere yapılan istişareler hakkında bilgi vermesini talep etmiştir Ayrıyeten Hükümetten bilhassa madenlerdeki iş kazalarının oranıyla ilgili olarak üstte belirtilen performans göstergesine ait kaydedilen ilerleme hakkında bilgi vermesini talep etmiştir
Raporlarda eksiklikler
Komite madenlerde meydana gelen vefat ve yaralanmayla sonuçlanmayan olayların raporlanmasındaki eksikliklere dikkat çekmektedir Bu olaylar ramak kala olaylar olup sektörel İş sıhhati ve güvenliği siyasetleri geliştirmek dahil pek çok kıymetli alanda bilgi vermektedir Komite son yıllardaki tüm direkt talep raporlarında hükümetten bir defa daha Unsur 5 1 ‘in pratikteki uygulamasına ait bilgiler de dahil olmak üzere madenlerin inançlı işletimi ve sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamak üzere tasarlanmasını sağlamak için alınan tedbirler hakkında daha fazla bilgi vermesini talep etmektedir Özetle Komite ye nazaran yeni kurulacak maden işletmelerinin proje ruhsatlandırma evresinde İSG standartlarına nazaran değerlendirilmesini sağlayacak yasal düzenlemeler bir an önce hayata geçirilmelidir
‘Hükümet, patronların faaliyetleri durdurmasını sağlamalı’
Komite tekrar son yıllardaki tüm direkt talep raporlarında Türkiye nin taraf olduğu 176 Sayılı Sözleşme’nin 7 i Unsurunun patronların çalışanların güvenliği ve sıhhati için önemli bir tehlike olduğunda faaliyetlerin durdurulmasını ve emekçilerin inançlı bir yere tahliye edilmesini sağlamasını gerektirdiğini hatırlatmıştır İSG Maddesi’nin 12 kısmından farklı olarak bu yükümlülük yakın yahut kaçınılmaz tehlike durumlarıyla sonlu değildir Komite Hükümetten çalışanların güvenliği ve sıhhati için önemli bir tehlikenin olduğu her durumda patronların faaliyetleri durdurmasını ve personelleri tahliye etmesini sağlayarak Sözleşme’nin 7 i Hususunu tam olarak yürürlüğe koyacak tedbirler almasını talep etmektedir
‘Bildirim alma hakkına yönelik yasal düzenleme yapılmalı’
Komite Hükümetten Sözleşme’nin 13 2 f Unsuru uyarınca emekçi temsilcilerinin kazalar ve tehlikeli olaylar hakkında bildirim alma hakkını teminat altına almak için alınan yahut öngörülen tedbirler hakkında daha fazla bilgi vermesini talep etmektedir Personel temsilcilerinin kazalar ve tehlikeli olaylar hakkında bildirim alma hakkının garanti altına alınmasına yönelik gerekli yasal düzenleme yapılmalıdır